Mahasamrat-Aasmanbharari Khand 3 | महासम्राट-आस्मानभरारी खंड तिसरा

‘महासम्राट : अस्मानभरारी’ ही छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या जीवनातील सर्वात धगधगत्या, वादळी आणि इतिहास बदलणाऱ्या कालखंडाची थरारक साहित्यिक मांडणी आहे. ‘महासम्राट’ कादंबरीमालेतील हा खंड शिवरायांच्या राजकीय धाडसाचा, लष्करी पराक्रमाचा आणि अद्वितीय दूरदृष्टीचा उत्कर्षबिंदू दर्शवतो.

दक्षिणेत स्वतःचे आरमार घेऊन बसरूर या व्यापारी नगरीची पोर्तुगीज गुलामगिरीतून केलेली मुक्तता, पुरंदरच्या लढाईत मुरारबाजी देशपांडे यांनी दिलेला अभूतपूर्व बलिदानाचा आदर्श, तसेच नेताजी पालकर यांची तेजस्वी स्वामीभक्ती—या सर्व घटना स्वराज्याच्या इतिहासाला नवी उंची देतात.

या कादंबरीचा केंद्रबिंदू म्हणजे शिवराय आणि औरंगजेब यांच्यातील जळता, धुमसता, कडो-विकोडीचा संघर्ष. औरंगजेबाच्या दहा लाख फौजेच्या प्रचंड शस्त्रसामर्थ्याला छेद देत महाराजांनी आग्र्याच्या बंदिवासातून घेतलेली अस्मानभरारी ही भारतीय इतिहासातील सर्वात विलक्षण धाडसी घटना ठरते.

आग्रा, काशी, प्रयाग ते अमरकंटक, पलामू, झारखंड आणि छत्तीसगडच्या घनदाट जंगलरानांतून शिवरायांच्या परतीच्या प्रवासाचा घेतलेला हा रोमहर्षक शोध, नव्या ऐतिहासिक संशोधनाच्या आधारावर आग्रा मोहिमेकडे पाहण्याची दृष्टीच बदलतो. विश्वास पाटील यांच्या सखोल अभ्यासपूर्ण, प्रभावी आणि चित्रमय लेखनामुळे ही कादंबरी इतिहास वाचण्याचा नव्हे, तर अनुभवण्याचा क्षण देते.

‘महासम्राट : अस्मानभरारी’ ही कादंबरी स्वराज्य, स्वाभिमान आणि नेतृत्वाची उंच झेप दाखवणारी, प्रत्येक मराठी वाचकाने वाचायलाच हवी अशी ऐतिहासिक महाकृती आहे.