Bendbaja | बेंडबाजा

बेंडबाजा’ हा मराठी साहित्यातील विनोदी कथांचा अत्यंत खुमासदार आणि वैशिष्ट्यपूर्ण संग्रह आहे. ग्रामीण आणि नागरी जीवनातील अडाणीपणा, भोळेपणा, बेरकीपणा आणि मूर्खपणासारखे तथाकथित “सद्गुण” द. मा. मिरासदार यांनी आपल्या खास शैलीत हास्यरसात गुंफले आहेत.

पंढरपूरसारख्या अर्धग्रामीण परिसरात घालवलेल्या बालपणामुळे मिरासदारांना मानवी स्वभावांचा जवळून अभ्यास करता आला. सामान्यांना अगदी साध्या वाटणाऱ्या घटना, प्रसंग आणि माणसे ते इतक्या खेळकर आणि उपरोधिक पद्धतीने मांडतात की वाचक नकळत हसत राहतो.

या संग्रहाचे मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे लेखक फक्त इतरांचीच फिरकी घेत नाही, तर स्वतःलाही त्याच मिश्किल नजरेने पाहतो. त्यामुळे ‘बेंडबाजा’ केवळ विनोद नाही, तर मानवी स्वभावावरची सूक्ष्म आणि आत्मपरिक्षणात्मक टिप्पणी ठरते.

ग्रामीण विनोद, उपहास, विसंगती आणि सहज भाषेचा सुंदर मिलाफ म्हणजे ‘बेंडबाजा’ — मराठी विनोदी साहित्याचा एक अजरामर नमुना.