Gudgulya | गुदगुल्या

मराठी ग्रामीण लघुकथेचा स्वतंत्र, आगळावेगळा आणि खऱ्या अर्थाने अस्सल विनोदी प्रवाह म्हणजे द. मा. मिरासदार!
‘गुदगुल्या’ हा कथासंग्रह म्हणजे ग्रामीण जीवनातल्या माणसांचा, त्यांच्या स्वभावांचा, विसंगतींचा आणि सहजस्फूर्त विनोदाचा जिवंत दस्तऐवज आहे.

काही वर्षांपूर्वी मराठी लघुकथेला नवा बहर आला. ग्रामीण कथांची गर्दी वाढली, अनेक चाकोऱ्या तयार झाल्या; पण मिरासदारांनी पाडलेली वाट मात्र आजही पाऊलवाटच आहे—कारण ती सोपी नाही. ती वाट अनुभवाची, निरीक्षणाची आणि सूक्ष्म विनोदबुद्धीची आहे.
या कथांमधील गावरान विनोद हा कृत्रिम नाही, तो शब्दांमधून नव्हे तर प्रसंगांमधून उगम पावतो. त्यामुळे तो वाचकाला हसवतोही आणि अंतर्मुखही करतो.

‘गुदगुल्या’तील कथा म्हणजे ग्रामीण समाजाचा आरसा—जिथे माणसं खोटी नाहीत, त्यांची स्वप्नं साधी आहेत, अडचणी खरी आहेत आणि विनोद हा जगण्याचा अविभाज्य भाग आहे. ग्रामीण साहित्याच्या नावाखाली होणाऱ्या भपकेबाज लिखाणापेक्षा मिरासदारांची शैली आजही वेगळी, टिकाऊ आणि कालातीत वाटते.

मराठी साहित्यातील गावरान विनोदाचा अस्सल स्वाद घ्यायचा असेल, तर ‘गुदगुल्या’ हा संग्रह संग्रही असायलाच हवा.