Lokmanya Tilak Darshan | लोकमान्य टिळक दर्शन | B. D. Kher | Lokmanya Tilak Biography

‘Lokmanya Tilak Darshan’ (लोकमान्य टिळक दर्शन) हे प्रसिद्ध लेखक B. D. Kher (भा. द. खेर) लिखित लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांच्या जीवनावर आधारित चरित्र आहे. टिळकांच्या राजकीय जीवनातील महत्त्वाच्या घटना, त्यांचे कार्यकर्तृत्व, राष्ट्रवाद आणि भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील त्यांचे योगदान यांचा सविस्तर आढावा या चरित्रातून घेतला आहे.

स्वराज्य, स्वदेशी, बहिष्कार आणि राष्ट्रीय शिक्षण या चतु:सूत्रीच्या माध्यमातून लोकमान्य टिळकांनी भारतीय जनतेमध्ये स्वातंत्र्याची जाणीव निर्माण केली. त्यांच्या राजकीय कार्यासोबतच होमरूल चळवळ, मवाळ पक्षाशी झालेला संघर्ष, अग्रलेखलेखन, सार्वजनिक सभा आणि राष्ट्रभक्ती जागवण्याचे प्रयत्न यांचे चित्रण या पुस्तकात आढळते.

टिळकांच्या जीवनातील वेदोक्त प्रकरण, ताई महाराज प्रकरण, विविध तुरुंगवास, मंडालेतील कारावास, रँडच्या खून खटल्यात त्यांना गोवण्याचा प्रयत्न आणि इंग्रज सरकारविरुद्ध दाखल केलेला अब्रूनुकसानीचा खटला यांसारख्या महत्त्वाच्या घटनांचाही या चरित्रात वेध घेतला आहे.

डेक्कन एज्युकेशन सोसायटी, न्यू इंग्लिश स्कूल आणि फर्ग्युसन कॉलेज यांच्या स्थापनेतील टिळकांची भूमिका आणि तत्त्वनिष्ठ भूमिकेमुळे त्यांनी संस्थेच्या सदस्यत्वाचा दिलेला राजीनामा यांचाही पुस्तकात उल्लेख आहे. राजकीय जीवनातील त्यांची लोकप्रियता, अनुयायांवर झालेला प्रभाव, क्रांतिकारकांना मिळालेले वैचारिक बळ आणि जनतेमध्ये निर्माण झालेली राष्ट्रभावना यांचेही दर्शन या चरित्रातून घडते.

टिळकांच्या अष्टपैलू व्यक्तिमत्त्वाचा, राष्ट्रवादी विचारांचा, सामाजिक जाणिवेचा आणि स्वातंत्र्यलढ्यातील योगदानाचा अभ्यास करू इच्छिणाऱ्या वाचकांसाठी ‘लोकमान्य टिळक दर्शन’ हे महत्त्वपूर्ण मराठी चरित्र आहे.