Rajashri Shahu Chatrapati Patravyavhar Kayade | राजर्षी शाहू छत्रपती : पत्रव्यवहार आणि कायदे

Rajarshi Shahu Chhatrapati: Patravyavahar ani Kayade | पत्रव्यवहार आणि कायदे – समाजक्रांतीचा दस्तावेज

प्रख्यात इतिहाससंशोधक Dr. Jaysingrao Pawar यांनी संपादित केलेला ‘राजर्षी शाहू छत्रपती : पत्रव्यवहार आणि कायदे’ हा ग्रंथ महाराष्ट्राच्या सामाजिक इतिहासातील अत्यंत महत्त्वाचा दस्तावेज आहे.

या पुस्तकात Rajarshi Shahu Maharaj यांच्या समाजक्रांतिकारी कार्यावर प्रकाश टाकणाऱ्या अनेक दुर्मीळ पत्रांचा संग्रह आहे. यात शाहू महाराजांनी लिहिलेली तसेच त्यांना आलेली पत्रे समाविष्ट आहेत, ज्यातून त्या काळातील सामाजिक, राजकीय आणि शैक्षणिक चळवळींचे स्पष्ट चित्र उभे राहते.

या ग्रंथातील एक अत्यंत महत्त्वाचा भाग म्हणजे B. R. Ambedkar आणि शाहू महाराज यांच्यातील पत्रव्यवहार. या पत्रांमधून—

• सामाजिक न्यायासाठी चाललेली चळवळ
• दलित उत्थानाचे प्रयत्न
• त्या काळातील राजकीय विचारधारा
• या दोन महान व्यक्तींमधील परस्पर आदर आणि जिव्हाळा

यांचे अत्यंत प्रभावी दर्शन घडते.

शाहू महाराजांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना ‘लोकमान्य आंबेडकर’ असे संबोधले, तर बाबासाहेबांनी शाहू महाराजांना “भारतातील सामाजिक लोकशाहीचे आधारस्तंभ” असे गौरवले—या उल्लेखांमुळे या ग्रंथाचे ऐतिहासिक महत्त्व अधिक अधोरेखित होते.

हा ग्रंथ केवळ पत्रसंग्रह नसून, तो सामाजिक परिवर्तनाच्या प्रक्रियेचा जिवंत पुरावा आहे. तसेच शाहू महाराजांनी केलेल्या कायद्यांमधून त्यांच्या प्रगतिशील विचारांची आणि समाजहिताची जाण स्पष्ट होते.

Rajarshi Shahu Chhatrapati Patravyavahar ani Kayade Marathi Book हे पुस्तक इतिहासप्रेमी, संशोधक, सामाजिक विचारवंत आणि अभ्यासकांसाठी अत्यंत उपयुक्त व अनिवार्य वाचन आहे.