Shivaji Kon Hota | शिवाजी कोण होता | Govind Pansare

‘शिवाजी कोण होता’ हे Govind Pansare यांचे अत्यंत गाजलेले आणि विचारप्रवर्तक पुस्तक छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा सामाजिक, ऐतिहासिक आणि वास्तववादी वेध घेते.

या पुस्तकात Chhatrapati Shivaji Maharaj यांना केवळ एका धर्माचे किंवा जातीय चौकटीतील राजा म्हणून न पाहता, लोककल्याणकारी, प्रगतिशील आणि सर्वसमावेशक शासक म्हणून समजावण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.

पुस्तकात अनेक महत्त्वाचे प्रश्न उपस्थित केले आहेत:

• शिवाजी महाराज फक्त हिंदू धर्मरक्षक होते का?
• त्यांच्या राज्यकारभारात मुस्लिम सरदार आणि अधिकारी कोणत्या भूमिका निभावत होते?
• रयतेविषयी त्यांची भूमिका किती संवेदनशील होती?
• स्त्रिया, शेतकरी आणि सामान्य जनतेसाठी त्यांनी कोणती धोरणे राबवली?

या पुस्तकात शिवाजी महाराजांच्या आरमार, तोफखाना, गुप्तहेर व्यवस्था आणि प्रशासनात विविध जाती-धर्मातील लोकांचा सहभाग स्पष्ट करण्यात आला आहे. दौलतखान, इब्राहिम खान, काझी हैदर, मदारी म्हेतर आणि बहिर्जी नाईक यांसारख्या व्यक्तींच्या उल्लेखातून महाराजांची व्यापक आणि व्यावहारिक दृष्टी दिसून येते.

तसेच—

• “रयतेच्या भाजीच्या देठालाही हात लावू नये”
• “झाडे म्हणजे रयतेची लेकरे”
• “कुणाही स्त्रीस बटकीण करू नका”

यांसारख्या विचारांतून शिवाजी महाराजांचे लोकाभिमुख आणि मानवतावादी शासन अधोरेखित होते.

Shivaji Kon Hota Marathi Book हे पुस्तक इतिहास, समाजकारण आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा सखोल अभ्यास करू इच्छिणाऱ्या वाचकांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आणि आवश्यक वाचन आहे.