Gad Kot Durg Ani Tyanchi Vastu Marathi Book | गड–कोट–दुर्ग आणि त्यांची वास्तु | V. C. Bendre

‘गड–कोट–दुर्ग आणि त्यांची वास्तु’ हे प्रख्यात इतिहास संशोधक वा. सी. बेंद्रे यांचे मराठ्यांच्या गड-किल्ल्यांचे इतिहास, वास्तुशास्त्र आणि सामरिक महत्त्व यांचा सखोल अभ्यास मांडणारे संशोधनपर पुस्तक आहे. महाराष्ट्रातील दुर्गसंस्कृती समजून घेण्यासाठी हे पुस्तक अत्यंत उपयुक्त संदर्भग्रंथ मानले जाते.

या पुस्तकात गड, कोट आणि दुर्ग यांच्या निर्मितीमागील तत्त्वे, प्राचीन भारतीय दुर्गरचना, शिवशाहीतील किल्ल्यांचे नियोजन, संरक्षणव्यवस्था आणि मराठा साम्राज्यातील त्यांचे महत्त्व यांचा अभ्यासपूर्ण उहापोह करण्यात आला आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्यनिर्मितीत गड-किल्ल्यांनी बजावलेली भूमिका आणि त्यांच्या वास्तुशास्त्रीय वैशिष्ट्यांची माहिती सोप्या भाषेत दिली आहे.

या ग्रंथाचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे आकाशभैरवकल्प, अभिलाषितार्थचिंतामणी, कौटिलीय अर्थशास्त्र यांसारख्या प्राचीन ग्रंथांमधील दुर्गरचनेविषयीचे निवडक संदर्भ परिशिष्टरूपाने समाविष्ट करण्यात आले आहेत. तसेच सभासद बखरीतील शिवकालीन किल्ल्यांची यादीही या पुस्तकात दिली असून इतिहास अभ्यासकांसाठी ती महत्त्वाची माहिती ठरते.

मराठा इतिहास, दुर्गशास्त्र, शिवकालीन वास्तुकला आणि ऐतिहासिक संशोधनाची आवड असलेल्या प्रत्येक वाचकासाठी ‘गड–कोट–दुर्ग आणि त्यांची वास्तु’ हे संग्रहात असावे असे महत्त्वपूर्ण पुस्तक आहे.