Krantisinha Nana Patil | क्रांतिसिंह नाना पाटील
Krantisinhas Nana Patil | क्रांतिसिंह नाना पाटील – स्वातंत्र्य, संघर्ष आणि लोकशाहीची गाथा
प्रख्यात इतिहाससंशोधक Dr. Jaysingrao Pawar यांनी संपादित केलेले ‘क्रांतिसिंह नाना पाटील’ हे पुस्तक भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील एका अद्वितीय नेत्याच्या जीवनकार्याचा सखोल परिचय करून देते.
Nana Patil यांना लहानपणापासूनच सामाजिक जाण आणि गोरगरिबांविषयी प्रचंड कळवळा होता. Mahatma Phule यांच्या सत्यशोधक विचारांचा त्यांच्यावर खोल प्रभाव पडला. पुढे Mahatma Gandhi यांच्या सविनय कायदेभंग चळवळीत सहभागी होत त्यांनी स्वातंत्र्यलढ्यात सक्रिय भूमिका घेतली.
१९४२ च्या Quit India Movement दरम्यान त्यांनी सरकारी नोकरीचा त्याग करून स्वातंत्र्यलढ्यात उडी घेतली. इंग्रजांविरुद्ध बंड पुकारल्यामुळे त्यांना अनेक वेळा तुरुंगवास भोगावा लागला आणि सुमारे चार वर्षे भूमिगत राहून त्यांनी कार्य सुरू ठेवले.
सातारा जिल्ह्यात त्यांनी स्थापन केलेले प्रति-सरकार (Parallel Government) हे त्यांच्या कार्याचे वैशिष्ट्यपूर्ण उदाहरण आहे—जे Mahatma Gandhi यांच्या ग्रामराज्याच्या संकल्पनेचा प्रत्यक्ष प्रयोग होता.
स्वातंत्र्यानंतर काँग्रेसमधील सत्ताकेंद्रित राजकारणामुळे त्यांचा भ्रमनिरास झाला. त्यानंतर त्यांनी शेतकरी, कामगार आणि वंचित घटकांच्या हक्कांसाठी Peasants and Workers Party तसेच पुढे कम्युनिस्ट चळवळीत काम केले.
त्यांचे जीवनकार्य हे सामाजिक, आर्थिक आणि मानसिक गुलामगिरीविरुद्धच्या लढ्याचे प्रतीक आहे. गावोगावी जाऊन दिलेली भाषणे, जनतेशी असलेले नाते आणि परिवर्तनाची धडपड यांचे जिवंत चित्रण या पुस्तकात आहे.
Krantisinhas Nana Patil Marathi Book हे पुस्तक स्वातंत्र्यलढा, समाजकारण आणि प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्वे समजून घेऊ इच्छिणाऱ्या वाचकांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
Author Dr Jayaingrao Pawar
Publisher Mehta Publishing House