Ladhat:Khand 1/2 | लढत:खंड १/२

महाराष्ट्रातील सहकारी चळवळीने आज एका डेरेदार वटवृक्षाचा नेत्रदीपक आकार घेतला आहे. ग्रामीण अर्थकारणाला बळ देणाऱ्या या चळवळीच्या मुळाशी कोणते विचार होते? त्या बीजारोपणामागची जिद्द, कष्ट आणि दूरदृष्टी कोणाची होती?

‘लढत’ (खंड १ आणि २) ही कादंबरी महाराष्ट्राच्या सहकारी इतिहासातील एका निर्णायक संघर्षाचा ललित आणि प्रभावी मागोवा घेते. इ.स. १८९७ साली, पारतंत्र्याच्या अंधारातच सर्वसामान्यांसाठी सहकाराची बीजं रोवली गेली. आशियातील पहिल्या सहकारी साखरकारखान्याच्या उभारणीमागील प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्व आणि त्यांचा संघर्ष हा या कादंबरीचा केंद्रबिंदू आहे.

वारणानगर, अकलूज, कोल्हापूर, इचलकरंजी, प्रवरानगर यांसारख्या सहकारी केंद्रांनी ग्रामीण महाराष्ट्राला नवी दिशा दिली. या परिवर्तनाच्या प्रवासात सामान्य शेतकरी, कष्टकरी आणि त्यांच्यासाठी झटणाऱ्या नेतृत्वाची चिवट लढत शिवाजी सावंत यांनी जिवंत शब्दांत उभी केली आहे.

वातावरणनिर्मिती, ग्रामीण बोलीभाषेचा नेमका वापर, प्रभावी व्यक्तिरेखांकन आणि ऐतिहासिक संदर्भ यांचा सुंदर संगम या कादंबरीत दिसतो. ‘लढत’ ही केवळ आर्थिक चळवळीची कथा नाही; ती स्वाभिमान, सहकार आणि परिवर्तनाची प्रेरणादायी गाथा आहे.

ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या उभारणीचा आणि सामाजिक परिवर्तनाचा अभ्यास करू इच्छिणाऱ्या प्रत्येक वाचकासाठी हे दोन खंड अत्यावश्यक आहेत.