Marathi Vagmayacha (Galiv) Itihas | मराठी वाड़मयाचा (गाळीव) इतिहास

मराठी वाड्मयाचा (गाळीव) इतिहास’ हे पु. ल. देशपांडे यांच्या अजोड विडंबन शैलीचं अप्रतिम उदाहरण आहे. १९६७ साली मौज दिवाळी अंकात प्रसिद्ध झालेला हा लेख पुढे पुस्तकरूपात आला आणि वाचकांच्या प्रचंड पसंतीस उतरला.

प्राचीन मराठी वाङ्मयाचा इतिहास ज्या गंभीर आणि अभ्यासपूर्ण पद्धतीने सांगितला जातो, त्याच इतिहासाला पुलंनी आपल्या खास मिश्कील, उपरोधिक आणि खुसखुशीत शैलीत रंगवले आहे. मराठी भाषेच्या पूर्वपीठिकेपासून सुरुवात करत चक्रधरस्वामी, महानुभाव पंथ, संत ज्ञानेश्वर, तसेच १३व्या, १४व्या आणि १६व्या शतकातील संत, पंत कवी, शाहीर आणि ग्रंथकार यांचा परामर्श त्यांनी विलक्षण विनोदी पद्धतीने घेतला आहे.

हा केवळ विडंबनात्मक लेख नाही; तो मराठी वाङ्मयाच्या परंपरेचं जाणिवपूर्वक, पण हलक्याफुलक्या भाषेत केलेलं पुनर्वाचन आहे. इतिहासाचा धांडोळा घेताना पुलंनी कुठेही उथळपणा आणलेला नाही; उलट त्यांच्या अभ्यासपूर्ण पार्श्वभूमीमुळे हे लेखन अधिकच प्रभावी ठरतं.

गंभीर विषयालाही खळखळून हसवणाऱ्या पद्धतीने मांडण्याची पुलंची हातोटी या पुस्तकात स्पष्ट जाणवते. वाचताना हसू येतं, पण त्याच वेळी मराठी वाङ्मयाची समृद्ध परंपरा नव्याने जाणवते.

पुलंप्रेमी वाचकांसाठी तर ही मेजवानीच आहे; आणि मराठी साहित्याची ओळख विनोदी शैलीत करून घ्यायची असेल, तर हे पुस्तक अत्यावश्यक आहे.