Melghatavaril Mohar | मेळघाटावरील मोहर | Dr. Ravindra & Dr. Smita Kolhe | Mrunalini Chitale

‘मेळघाटावरील मोहर’ हे लेखिका Mrunalini Chitale (मृणालिनी चितळे) यांनी लिहिलेले डॉ. रवींद्र आणि डॉ. स्मिता कोल्हे यांच्या मेळघाटातील समाजकार्याचा आणि समाजपरिवर्तनाच्या प्रयोगाचा वेध घेणारे पुस्तक आहे.

मेळघाट म्हणजे सातपुडा पर्वतरांगेतील घनदाट अरण्यप्रदेश. तापी, खापरा आणि सिपना या नद्यांच्या संगमाजवळील बैरागड गावात दारिद्र्य, आजारपण आणि अज्ञान यांसारख्या अनेक समस्या होत्या. अशा परिस्थितीत सुमारे १९९० च्या आसपास डॉ. रवींद्र कोल्हे आणि डॉ. स्मिता कोल्हे येथे आले.

डॉक्टर म्हणून त्यांनी दवाखान्यात उपचार करण्याबरोबरच अवघड बाळंतपणांची जबाबदारी घेतली; मात्र त्यांचे ध्येय केवळ वैद्यकीय सेवा देणे नव्हते. गावाचा सर्वांगीण विकास आणि समाजप्रबोधन हा त्यांच्या कामामागचा व्यापक हेतू होता.

शिक्षणाच्या माध्यमातून प्रबोधन, उत्सवांच्या माध्यमातून जनजागृती, सामाजिक प्रश्नांवर कायदेशीर मार्गांचा वापर, शेतीतील प्रयोग आणि स्थानिक समाजासमोरील विविध प्रश्नांना सामोरे जाणे अशा अनेक मार्गांनी त्यांनी काम केले. धर्मांतराच्या प्रश्नासह सामाजिक, शैक्षणिक आणि कृषीविषयक प्रश्नांवर त्यांनी केलेल्या कामाचा प्रवास या पुस्तकातून समोर येतो.

‘मेळघाटावरील मोहर’ by Mrunalini Chitale हे ग्रामीण समाजकार्य, सामाजिक परिवर्तन, मेळघाट, आदिवासी भागातील विकासकार्य आणि डॉ. रवींद्र व डॉ. स्मिता कोल्हे यांच्या कार्याचा परिचय करून देणारे मराठी पुस्तक आहे.